1- دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران 2- گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران ، g.mehrdad1360@gmail.com 3- گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
چکیده: (11 مشاهده)
زمینه: پس از ظهور افشاگرانی که با پرده برداشتن از تخلفات یا اسرار محرمانه دولتها غوغایی در عالم سیاست به پا کردند، سوتزنی در کانون توجه فیلسوفان و اخلاقپژوهان قرار گرفت. در این پژوهش، سعی شد ملی اخلاقی برای محرک های سوت زنی کشف تقلب در میان حسابداران شاغل در بانک ها طراحی شود. روش: پژوهش حاضر کاربردی و در زمره تحقیقات آمیخته قرار دارد. در بخش اول که با مروری بر تحقیقات گذشته و روش فراترکیب انجام شد از میان منابع و مقالات موجود در بین سالهای 2004 تا 2024 تعداد 37 مقاله بعنوان نمونه بررسی شدند و پس از کدگذاری محرک های اخلاقی سوت زنی شناسایی شدند. در بخش دوم با روش توصیفی- همبستگی از جامعه آماری شامل کلیه روسا و کارمندان شاغل در بانک سپه ، 342 نفر با روش در دسترس بعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر بخش اول تحقیق بود و در نهایت تحلیل آماری با استفاده از معادلات ساختاری انجام شد یافتهها: بر اساس مطالعه مروری تحقیق 133 کد اولیه، 34 مقوله فرعی و 12 کد اصلی شناسایی شد. مسئولیت در قبال جامعه اثر مثبت و معناداری بر ارزشهای اخلاق حرفهای و امنیت سازمانی داشته و این دو عامل نیز به نوبه خود موجب ارتقاء سوت زنی کشف تقلب وکیفیت گزارشگری مالی میشوند. همچنین، اعتماد و افشاگری نقش مهم و قابل توجهی در بهبود گزارشگری بهینه ایفا میکنند. با این وجود، فرضیه اثر امنیت سازمانی بر گزارشگری بهینه تأیید نشد که میتواند زمینهساز تحقیقات آینده در این حوزه باشد. نتیجهگیری: یافتهها بر ضرورت تقویت آموزشهای اخلاقی، فرهنگ سازمانی مبتنی بر اعتماد و پاسخگویی، و افزایش نظارت برای مقابله با فساد تأکید دارد و میتواند راهنمای ارزشمندی برای مدیران و سیاستگذاران بانکی در جهت بهبود فرآیندهای گزارشگری و کشف تقلب باشد.
Rahimi M, Ghanbari M, Saravi S, Nouraee M. Designing an Ethical Model of Whistleblowing Motivations for Fraud Detection. Ethics in Science and Technology 2026; 21 (1) :113-121 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3551-fa.html
رحیمی محمد، قنبری مهرداد، ساروی سمیه، نورایی مریم. طراحی مدل اخلاقی محرکهای سوت زنی کشف تقلب. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 (1) :113-121
