1- گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جهرم، ایران ، sabagherian@gmail.com 2- گروه زیست فناوری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جهرم، ایران
چکیده: (22 مشاهده)
زمینه: توسعهی فناوری CRISPR/Cas برای تولید گیاهان مقاوم به بیماری، پتانسیل بالایی در تضمین امنیت غذایی دارد اما با چالشهای حقوق مالکیت فکری و ملاحظات اخلاقی همراه است. هدف مطالعه حاضر مرور و تحلیل چارچوبهای مالکیت فکری و پیامدهای اخلاقی مرتبط با کاربرد CRISPR/Cas در تولید گیاهان مقاوم به بیماری، و ارائه راهکارهای سیاستی برای افزایش دسترسی عادلانه بود. نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد؛ انباشت پتنتها و عدم وضوح مالکیت انبوه پتنت دسترسی پژوهشگران و کشاورزان را محدود میکند؛ نگرانیهای اخلاقی شامل اثرات خارج از هدف، کاهش تنوع ژنتیکی و بیوپیری است. ترکیب مدلهای مجوزدهی هماهنگ (استخر پتنت)، مجوزهای بشردوستانه و چارچوبهای مالکیت باز همراه با اصلاحات قانونی میتواند توازن میان نوآوری و عدالت دسترسی را بهبود بخشد.
Bagherian S A A, Kamalizadeh M. Balancing Innovation and Equity: Intellectual Property Frameworks and Ethical Considerations in the Application of CRISPR/Cas for Developing Disease- Resistant Plants. Ethics in Science and Technology 2026; 21 (1) :1-10 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3476-fa.html
باقریان سید علیاکبر، کمالی زاده مجاهد. توازن نوآوری و عدالت: چارچوبهای مالکیت فکری و ملاحظات اخلاقی در کاربرد CRISPR/Cas در تولید گیاهان مقاوم به بیماری. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 (1) :1-10
