1- گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 2- مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ، rahnmo.70sh@gmail.com 3- گروه مطالعات برنامه درسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده: (5 مشاهده)
زمینه: پزشکی دانشی منحصربهفرد است که بهدلیل ارتباط مستقیم با جان انسان، اخلاق و پژوهش را بهعنوان اجزای جداییناپذیر خود میطلبد. از اینرو، پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی ارتقای چارچوب ارزشها و اخلاق در پژوهشهای پزشکی انجام شد. روش کار: این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی طراحی گردید. در بخش کیفی از روش داده بنیاداستفاده شد و جامعه مشارکت کنندگان این مرحله کلیه مدیران، متخصصان و خبرگان دانشگاهی در حوزه اخلاق پژوهشی بودند که از این بین 18 نفر از مطلعان موضوعی به روش هدفمند ملاکی در پژوهش مشارکت نمودند. دادهها نیز با مصاحبه نیمه ساختار یافته جمع آوری و با روش تحلیل مضمونی تحلیل شد. در بخش کمی نیز از روش پیمایش از خبرگان استفاده شد که نمونههای این بخش شامل 18 نفر از کارشناسان و اعضای هیأت علمی بودند که به روش دردسترس انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده پرسشنامه محقق ساخته الگوی کاربردی تدوین چارچوب ارزشها و اخلاق در پژوهشیهای پزشکی بود که دادههای حاصل از آن از طریقCVRدر نرم افزار SPSS26تحلیل گردید. یافتهها: یافتههای بخش کیفی نشان داد در مجموع 109 شاخص و مفهوم باز از چگونگی ارتقای اخلاق پژوهشی در مطالعات پزشکی مورد شناسایی قرار گرفت که میتوان اقدامات موردنظر را براساس ماهیت آن به 28 مقوله محوریدر سطوح 6 گانه الگوی پارادایمی طبقه بندی نمود. یافته کمی نیز مشخص نمود الگوی به دست آمده از اعتبار لازم 74.50/0 برخوردار است. نتیجهگیری: بنابراین ارتقای اخلاق پژوهش مستلزم فراهمسازی شرایط زیستاخلاقی در سطوح فردی و نهادی و نیازمند سیاستگذاری، برنامهریزی منسجم و بهبود شرایط آموزشی، فرهنگی، اقتصادی و مدیریتی است.
Masoumi S M, sharifi rahnemo S, sharifi rahnemo M. Design and Validation of a Paradigmatic Model for Promoting the Framework of Values and Ethics in Medical Research. Ethics in Science and Technology 2026; 21 (1) :58-68 URL: http://ethicsjournal.ir/article-1-3455-fa.html
معصومی سید محمد، شریفی رهنمو سعید، شریفی رهنمو مجید. طراحی و اعتباریابی الگوی پارادایمی ارتقای چارچوب ارزشها و اخلاق در پژوهش های پزشکی. اخلاق در علوم و فناوری. 1405; 21 (1) :58-68
