Ethics in Science and Technology

fa مبانی اخلاقی شروط غیرمنصفانه و چالش های اجرایی آنها در حقوق ایران Ethical Basis of Unfair Terms and Their Enforcement Challenges in Iranian Law تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: در قرادادهای تجاری، گاه شروطی در نظر گرفته می شوند که موجبات قرار گرفتن یکی از طرفین در موضع ضعیف تر را فراهم می کند. این شروط که آن را شروط غیرمنصفانه می گویند اساس این مقاله هستند و مبانی اخلاقی چالش های اجرایی آنها در حقوق ایران هدف مطالعه را تشکیل می دهند. نتیجه گیری: ضعف یکی از طرفین در قرارداد می تواند دال بر اجرای شروط غیرمنصفانه باشد تا این شروط بر او تحمیل شود. اهمیت این موضوع، به دلیل مداقه در انصاف در قرارداد است که در هم بُعد دینی، هم اخلاقی و هم حقوقی مهم جلوه می کند. مهم ترین مبنای اخلاقی شروط غیرمنصفانه در کنار آزادی ، عدالت و انصاف  است. اصل آزادی قرارداد و عدالت و انصاف در معاملات از اصول مسلم در حقوق رقابت است که اقداماتی مانند درج شرایط ناعادلانه در قراردادهای مصرف کننده منجر به نقض آنها می شود. از این جهت ضرورت برخورد قانونی شروطغیرمنصفانه مقام اجرا بسیار مهم است .  یافته ها حاکی از آن است که در حقوق ایران، اصلی ترین چالش، نبودِ قانونی منسجم در زمینه ی شروط غیرمنصفانه با پرداخی جزئی و جامع است. از طرف دیگر مسئله ی عمل صادقانه یکی از خلأهای موجود در زمینه ی اجرا و پیشگیری از شروط غیرمنصفانه است که می توان از آن بهره برد. در آخر نیز هوشمندسازی قوانین و قراردادها می تواند در پیشگیری از اجرایی شدن شروط غیرمنصفانه موثر افتد که قوانین داخلی، در این زمینه نیاز به بازبینی اساسی دارند. </div> <div style="text-align: justify;">زمینه: در قرادادهای تجاری، گاه شروطی در نظر گرفته می شوند که موجبات قرار گرفتن یکی از طرفین در موضع ضعیف تر را فراهم می کند. این شروط که آن را شروط غیرمنصفانه می گویند اساس این مقاله هستند و مبانی اخلاقی چالش های اجرایی آنها در حقوق ایران هدف مطالعه را تشکیل می دهند. نتیجه گیری: ضعف یکی از طرفین در قرارداد می تواند دال بر اجرای شروط غیرمنصفانه باشد تا این شروط بر او تحمیل شود. اهمیت این موضوع، به دلیل مداقه در انصاف در قرارداد است که در هم بُعد دینی، هم اخلاقی و هم حقوقی مهم جلوه می کند. مهم ترین مبنای اخلاقی شروط غیرمنصفانه در کنار آزادی ، عدالت و انصاف  است. اصل آزادی قرارداد و عدالت و انصاف در معاملات از اصول مسلم در حقوق رقابت است که اقداماتی مانند درج شرایط ناعادلانه در قراردادهای مصرف کننده منجر به نقض آنها می شود. از این جهت ضرورت برخورد قانونی شروطغیرمنصفانه مقام اجرا بسیار مهم است .  یافته ها حاکی از آن است که در حقوق ایران، اصلی ترین چالش، نبودِ قانونی منسجم در زمینه ی شروط غیرمنصفانه با پرداخی جزئی و جامع است. از طرف دیگر مسئله ی عمل صادقانه یکی از خلأهای موجود در زمینه ی اجرا و پیشگیری از شروط غیرمنصفانه است که می توان از آن بهره برد. در آخر نیز هوشمندسازی قوانین و قراردادها می تواند در پیشگیری از اجرایی شدن شروط غیرمنصفانه موثر افتد که قوانین داخلی، در این زمینه نیاز به بازبینی اساسی دارند. </div> <div style="text-align: justify;"> </div> <div style="text-align: justify;">Background: In commercial contracts, sometimes terms are considered that cause one of the parties to be in a weaker position. These terms, which are called unfair terms, are the basis of this article, and the ethical bases of their enforcement challenges in Iranian law constitute the purpose of the study. Conclusion: The weakness of one of the parties in the contract can indicate the implementation of unfair terms so that these terms are imposed on him. The importance of this issue is due to the scrutiny of fairness in the contract, which is important in both religious, moral and legal dimensions. The most important moral basis of unfair terms is, along with freedom, justice and fairness. The principle of freedom of contract and justice and fairness in transactions are among the established principles in competition law, which actions such as including unfair terms in consumer contracts lead to their violation. For this reason, the necessity of legal treatment of unfair terms by the enforcement authority is very important. The findings indicate that in Iranian law, the main challenge is the lack of a coherent law in the field of unfair terms with a detailed and comprehensive treatment. On the other hand, the issue of honest action is one of the gaps in the field of enforcement and prevention of unfair terms that can be exploited. Finally, making laws and contracts intelligent can be effective in preventing the enforcement of unfair terms, and domestic laws in this field need a fundamental review.  </div> اخلاق, عدالت و انصاف, شروط غیرمنصفانه Ethics, Justice and fairness, Unfair terms 37 44 http://ethicsjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-3255-1&slc_lang=fa&sid=1 Majid Rafiei Pary مجید رفیعی پری 100319475328460013496 100319475328460013496 No Ph.D. Student, Qeshm International Branch, Islamic Azad University, Qeshm, Iran دانشجوی دکتری، گروه حقوق، واحد بین المللی قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران Ali Radan Jebeli علی رادان جبلی aradanjebeli@gmail.com 100319475328460013497 100319475328460013497 Yes Department of Law Khorasgan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه حقوق، واحد خوراسگان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Alireza Mazloom Rahni علیرضا مظلوم رهنی 100319475328460013498 100319475328460013498 No Department of Law, Shahr Quds Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه حقوق، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران